Czym różnią się oleje sportowe od olejów stosowanych w ruchu ulicznym

Różnica pomiędzy syntetycznym olejem stosowanym w sportach motorowych, a olejem w ruchu ulicznym w dużej mierze zależy od składu chemicznego oleju bazowego i różnych dodatków określonych przez producentów silników.

Dodatki zapewniają różne poziomy smarowania i ochrony silnika – w tym ochronę przed zużyciem elementów, zmniejszenie tarcia, odporność na rdzę i korozję oraz właściwości myjące i dyspergujące – które zapewniają właściwe funkcjonowanie wewnętrznych elementów silnika i zachowanie ich czystości.

Wygląd oleju po przejechaniu 800 kilometrów w wyścigu NASCAR.

Po prawej stronie – świeży syntetyczny olej wyczynowy 20W50, a po lewej olej z silnika Forda Marka Martina po jego zwycięstwie w Fontana w 1998 roku. Odbarwienie to wynik utleniania, spowodowanego przez temperaturę, sadzę i inne produkty spalania pochodzenia węglowego, które przedmuchiwane są przez pierścienie tłokowa.

Silniki te generowały około 700 koni mechanicznych mocy. Obecnie stosowane silniki wyścigowe wykorzystujące syntetyczny olej 5W20 osiągają moc bliską 900 koni mechanicznych !

“Podobnie jak w przypadku wałków rozrządu, stosowanych w ruchu ulicznym, które różnią się od tych w sportach motorowych, tak oleje do ruchu ulicznego posiadają inny skład niż oleje wyczynowe” - wyjaśnia Lake Speed, Jr., certyfikowany specjalista w dziedzinie smarowania silników w Driven Racing Oil. “Subtelne detale czynią wielką różnicę.”

“Oleje sportowe są wzbogacane o dodatki zwiększające ochronne właściwości oleju”, podkreśla Mark Negast, dyrektor techniczny w Lucas Oil Products. “Są to te same dodatki, ale stosowane w większym stężeniu.”

“Formuła olejów sportowych nie uwzględnia żywotności elementów, których zadaniem jest redukcja szkodliwych zanieczyszczeń z produktów spalania” – dodaje Chris Barker, kierownik działu technicznego w Royal Purple.

Najnowsze współczesne modele samochodów współpracują z nowoczesnymi olejami silnikowymi.

Skład tych olejów został opracowany z myślą o różnych warunkach eksploatacyjnych i uwzględnia różnice w wyposażeniu, w tym katalityczne systemy oczyszczania spalin.

Jednak wiele współczesnych olejów silnikowych ma gorsze właściwości ochronne elementów przed zużyciem, jako, że w najnowszych modelach silników ograniczono możliwość powstawania zjawiska podwyższonego tarcia.

To powoduje, że zastosowanie współczesnych olejów silnikowych jest niebezpieczne we wcześniejszych silnikach wyścigowych, lub silnikach poddanych modyfikacjom i wyposażonym w płaskie popychacze, w których występuje duży nacisk sprężyn zaworowych.

“Każdy większy producent dodatków do oleju oferuje szeroką gamę dodatków antyzużyciowych dostępnych w wielu różnych wariantach odnoszących się do ich skuteczności i struktury molekularnej” - mówi Barker.

Różne pakiety dodatków

Producenci olejów wzbogacają swoje produkty o pakiety dodatków dostosowane do różnych zastosowań. Aby zachować spójność w obrębie rynku, American Petroleum Institute (API) - działając wspólnie z głównymi producentami samochodów w ramach wspólnego przedsięwzięcia z Międzynarodym Komitetem Normalizacji i Aprobat Środków Smarnych (ILSAC) – zaleca minimalne standardy jakościowe odnośnie stosowanych środków chemicznych.

Wszystkie oleje z aprobatą API i ILSAC są odpowiednie do stosowania we wszystkich samochodach osobowych i lekkich pojazdach ciężarowych, wyposażonych w standardowe silniki. Jednakże oleje takie mogą nie zapewniać wystarczającej ochrony silnikom poddanym modyfikacjom, a w szczególności podczas ich uruchamiania i docierania.

Autor: John Baechtel